Γιατί δεν υποχωρούν οι τιμές τροφίμων στην Ευρωζώνη – Τι δείχνει μελέτη της ΕΚΤ

Σε υψηλότερα επίπεδα από την προ πανδημίας περίοδο παραμένει ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη, με βασικούς «πρωταγωνιστές» το κρέας, τον καφέ και τη σοκολάτα, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα συνεχίζει να πιέζει τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, παρά τη γενικότερη αποκλιμάκωση των τιμών σε άλλους τομείς. Μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δείχνει ότι οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές συγκεκριμένων προϊόντων, σε συνδυασμό με δομικούς παράγοντες στην παραγωγή και την αγορά εργασίας, διατηρούν το κόστος των βασικών αγαθών σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία.

Υψηλότερος από τον ιστορικό μέσο όρο ο πληθωρισμός τροφίμων

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% το ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025, ξεπερνώντας αισθητά τον μακροχρόνιο μέσο όρο της περιόδου πριν από την πανδημία, που ανερχόταν στο 2,2%. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει ότι οι πιέσεις στο κόστος τροφίμων δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως.

Τα προϊόντα που «φουσκώνουν» τον δείκτη

Τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του πληθωρισμού είχαν το κρέας, ο καφές, το τσάι, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά. Αν και τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 25% του συνολικού καλαθιού τροφίμων, ευθύνονται για πάνω από το 50% της ετήσιας αύξησης του δείκτη. Αντίθετα, οι τιμές των υπόλοιπων τροφίμων έχουν σε γενικές γραμμές σταθεροποιηθεί μετά το «άλμα» της περιόδου 2022-2023, όταν ο πληθωρισμός τροφίμων είχε φτάσει έως και το 15,5%.

Από την πανδημία και τον πόλεμο στις νέες αυξήσεις

Οι ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές τροφίμων ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ενώ εντάθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τότε, οι αυξήσεις αφορούσαν κυρίως το σιτάρι, τα δημητριακά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά. Στη συνέχεια, στο επίκεντρο βρέθηκε το ελαιόλαδο λόγω μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια το βάρος μετατοπίστηκε στο κρέας, τη σοκολάτα, το κακάο και τον καφέ.

Καφές και σοκολάτα: Έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές

Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, πριν υποχωρήσουν και στη συνέχεια καταγράψουν νέα άνοδο. Αντίστοιχα, η τιμή της σοκολάτας άρχισε να αυξάνεται έντονα από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, κορυφώθηκε την άνοιξη του 2024 και παρότι υποχώρησε, παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Το μοσχάρι στο επίκεντρο των ανατιμήσεων στο κρέας

Οι αυξήσεις στο κρέας αφορούν κυρίως το βόειο. Οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025, λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης. Παράλληλα, η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε σημαντικά, γεγονός που οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος. Την ίδια στιγμή, οι τιμές του χοιρινού και του κοτόπουλου κινήθηκαν πιο ήπια ή και πτωτικά, λόγω αυξημένης προσφοράς.

Ο ρόλος των μισθών στο κόστος τροφίμων

Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι στις πιέσεις στις τιμές συμβάλλει και η αύξηση των μισθών στον τομέα των λιανικών πωλήσεων. Οι αμοιβές στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν το 2025 υψηλότερες σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, επηρεάζοντας το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.

Τι προβλέπει η ΕΚΤ για το 2026

Παρά τις συνεχιζόμενες πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά μέσα στο 2026, προσεγγίζοντας το 2% προς το τέλος του έτους, καθώς θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος των προηγούμενων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές.