Πετρέλαιο: Γιατί το σοκ από το κλείσιμο των Στενών φτάνει τώρα στην Ευρώπη

Το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία έχει πλέον συμπληρώσει έναν μήνα.

Οι τιμές έχουν εκτιναχθεί, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη αναθεωρούνται προς τα κάτω σε όλο τον κόσμο και ελλείψεις κάνουν ήδη την εμφάνισή τους σε χώρες της Ασίας, από την Ταϊλάνδη έως το Πακιστάν.

Ωστόσο, η αγορά ενέργειας προειδοποιεί ότι η κρίση μόλις ξεκινά.

Πολλοί κάνουν παραλληλισμούς με την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, προειδοποιώντας ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερο σοκ. Η ενεργειακή ασφυξία που ήδη πλήττει την Ασία αναμένεται να εξαπλωθεί προς τη Δύση, ενώ η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με εκτόξευση τιμών και πιθανές ελλείψεις ντίζελ μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά, η παγκόσμια οικονομία θα αναγκαστεί να περιορίσει δραστικά την κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου - όχι όμως προτού οι τιμές εκτιναχθούν σε επίπεδα που, στην πράξη, θα επιβάλουν λιγότερες μετακινήσεις και χαμηλότερη κατανάλωση από επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ήδη, η ζήτηση αρχίζει να υποχωρεί, ενώ αρκετές ασιατικές χώρες προχωρούν σε αποθεματοποίηση και επιβολή δελτίου καυσίμων. Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι στις ΗΠΑ και αναλυτές της Γουόλ Στριτ εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο το πετρέλαιο να φτάσει ακόμη και τα 200 δολάρια ανά βαρέλι.

Μέχρι στιγμής, η αγορά έχει «κρατηθεί» χάρη σε προσωρινά αποθέματα και έκτακτες παρεμβάσεις, τα οποία όμως εξαντλούνται.

ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στο styranews.gr

Ένα τεράστιο ενεργειακό κενό

Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, πρόχειροι υπολογισμοί δείχνουν ότι το κλείσιμο των Στενών αφαιρεί περίπου 11 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια προσφορά.

Ακόμη και μετά τα μέτρα αντιστάθμισης, παραμένει έλλειμμα της τάξης των 9 εκατ. βαρελιών ημερησίως - μεγαλύτερο από τη συνολική κατανάλωση πέντε μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών μαζί.

Η μείωση της ζήτησης, κυρίως στην Ασία, συμβάλλει εν μέρει στο «κλείσιμο» αυτού του κενού. Ωστόσο, από την πλευρά της προσφοράς, τα περιθώρια έχουν σχεδόν εξαντληθεί.

Η μαζική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων και η χαλάρωση κυρώσεων σε ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο έχουν προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, αλλά όχι λύση.

Τα όρια της πολιτικής παρέμβασης

Όταν αυτά τα εργαλεία εξαντληθούν, παραμένει ασαφές τι άλλο μπορεί να γίνει για να συγκρατηθούν οι τιμές - πέρα από την το άνοιγμα των Στενών.

Οι περιορισμένες διελεύσεις πλοίων που επιτρέπει το Ιράν δεν αρκούν για να αλλάξουν ουσιαστικά την εικόνα της αγοράς.

Στην αγορά LNG, η κατάσταση είναι ακόμη πιο εύθραυστη. Τα Στενά του Ορμούζ καλύπτουν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς, χωρίς εναλλακτικές διαδρομές.

Αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία

Ωστόσο, οι επιπτώσεις ξεπερνούν την ενέργεια: Το πετρέλαιο αποτελεί βασική πρώτη ύλη για τα πλαστικά, που διαπερνούν σχεδόν κάθε τομέα της οικονομίας.

Οι χώρες του Κόλπου έχουν ήδη μειώσει την παραγωγή, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος ζημιών σε κρίσιμες υποδομές.

Ήδη, τμήματα της μεγαλύτερης μονάδας LNG στον κόσμο έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, με τον χρόνο αποκατάστασης να εκτιμάται έως και πέντε χρόνια.

Σενάρια στασιμοπληθωρισμού

Σε επίπεδα κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι, η επίδραση εξακολουθεί να θεωρείται διαχειρίσιμη. Όμως, αν το πετρέλαιο κινηθεί προς τα 170 δολάρια, οι επιπτώσεις σχεδόν διπλασιάζονται, ενισχύοντας τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.

Οι κυβερνήσεις παγκόσμια στρέφονται πλέον στη μείωση της ζήτησης, προωθώντας μέτρα όπως τηλεργασία και ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών. Ήδη, χώρες όπως οι Φιλιππίνες εφαρμόζουν τετραήμερη εργασία για περιορισμό της κατανάλωσης.

Οι υψηλές τιμές έχουν αρχίσει να «κόβουν» τη ζήτηση, κυρίως στην Ασία. Καταγράφονται ελλείψεις, ακυρώσεις πτήσεων και περιορισμοί στις εξαγωγές καυσίμων, ενώ η ζήτηση έχει μειωθεί κατά περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ελλείψεις ντίζελ μέσα στις επόμενες εβδομάδες, εάν δεν αποκατασταθεί η ροή μέσω του Ορμούζ. Σε ένα παρατεταμένο κλείσιμο, η αγορά μετατρέπεται σε αγώνα επιβίωσης, όπου υπερισχύουν όσοι μπορούν να πληρώσουν περισσότερο.

Περιορισμένες λύσεις στην πλευρά της προσφοράς

Παραδοσιακά, η αγορά στρεφόταν στη Σαουδική Αραβία σε περιόδους κρίσης. Σήμερα, όμως, οι εξαγωγές της περιορίζονται από το ίδιο το πρόβλημα, καθιστώντας την πρόσθετη παραγωγή λιγότερο αποτελεσματική. Ακόμη και αν αυξηθεί η παραγωγή σε άλλες περιοχές, όπως στις ΗΠΑ, δεν επαρκεί για να καλύψει το τεράστιο κενό.

Το μέγεθος του σοκ θυμίζει το πετρελαϊκό εμπάργκο της δεκαετίας του 1970, με αντίστοιχους κινδύνους για την ανάπτυξη.

Οδηγούμαστε σε βίαιη ενεργειακή μετάβαση;

Όλο και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η μείωση της ζήτησης για ορυκτά καύσιμα δεν θα είναι επιλογή, αλλά αναγκαστική προσαρμογή. Η ενεργειακή μετάβαση ενδέχεται να επιβληθεί με οδυνηρό και απότομο τρόπο, μέσα από υψηλές τιμές και περιορισμό της κατανάλωσης.

Οι επιπτώσεις επεκτείνονται σε όλη την οικονομία - από τη βιομηχανία μέχρι τη γεωργία, με αυξήσεις σε πλαστικά, λιπάσματα και βασικά αγαθά.

Την ίδια ώρα, η αγορά φυσικού αερίου κινδυνεύει να περάσει από προσδοκώμενο πλεόνασμα σε έλλειμμα.

Ακόμη και αν τα Στενά ανοίξουν, η επιστροφή στην κανονικότητα θα απαιτήσει μήνες, ενώ η εξισορρόπηση της αγοράς θα προϋποθέτει ακόμη υψηλότερες τιμές και βαθύτερη μείωση της ζήτησης.

Τελευταία Άρθρα

Φόρτωση τελευταίων άρθρων...

— styranews.gr —

Ειδήσεις | Γεγονότα | Επικαιρότητα