Οι τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές απάτες εξελίσσονται, με τους επιτήδειους να χρησιμοποιούν πιο πειστικά σενάρια, πλαστές σελίδες, παραπλανητικά μηνύματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και τεχνητή νοημοσύνη για να αποκτήσουν πρόσβαση σε οικονομικά στοιχεία.

Από τον δήθεν λογιστή που υπόσχεται επιστροφή φόρου μέχρι το email που εμφανίζεται ως μήνυμα δημόσιας υπηρεσίας και την αγγελία που οδηγεί σε πλαστή τραπεζική σελίδα, οι μέθοδοι εξαπάτησης έχουν γίνει περισσότερο στοχευμένες. Σύμφωνα με πληροφορίες του styranews.gr, οι πρόσφατες υποθέσεις που έχουν απασχολήσει τις Αρχές δείχνουν ότι οι δράστες επενδύουν πλέον περισσότερο στην πειστικότητα του σεναρίου και στην πίεση που ασκούν στο υποψήφιο θύμα.

Οι νέες μέθοδοι εξαπάτησης

Η Ελληνική Αστυνομία έχει προειδοποιήσει για περιπτώσεις στις οποίες οι δράστες εμφανίζονται ως υπάλληλοι οργανισμών κοινής ωφέλειας, δημοσίων υπηρεσιών, εταιρειών τηλεπικοινωνιών, τραπεζών ή λογιστικών γραφείων.

Τα προσχήματα ποικίλλουν. Μπορεί να αφορούν μια υποτιθέμενη τεχνική βλάβη, μια οικονομική εκκρεμότητα, επιστροφή χρημάτων, επίδομα ή έναν δήθεν επείγοντα έλεγχο.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι ο πολίτης πρέπει να ενεργήσει άμεσα, χωρίς να έχει τον χρόνο να ελέγξει την ταυτότητα του ανθρώπου που βρίσκεται στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής.

Η Ελληνική Αστυνομία επανήλθε στις 13 Αυγούστου με ειδική προειδοποίηση για τη συγκεκριμένη μορφή εξαπάτησης, ενώ στις 3 Αυγούστου είχε εκδώσει νέα ανακοίνωση για περιπτώσεις δραστών που προσποιούνται τους λογιστές.

Στα συγκεκριμένα σενάρια χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα η χορήγηση επιδόματος, η επιστροφή φόρου ή η ρύθμιση οφειλής. Στη συνέχεια ζητούνται στοιχεία τραπεζικών καρτών, PIN, κωδικοί επαλήθευσης ή άλλες πληροφορίες που μπορούν να οδηγήσουν στην πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση που εξιχνιάστηκε στην Άρτα. Άγνωστος επικοινώνησε τηλεφωνικά με άνδρα και παρουσιάστηκε ως λογιστής, πείθοντάς τον ότι δικαιούται επιδόματα. Ακολουθώντας τις οδηγίες του, το θύμα έδωσε στοιχεία δύο τραπεζικών καρτών, με αποτέλεσμα να μεταφερθούν από τους λογαριασμούς του 2.050 ευρώ.

Σε άλλη μεγάλη υπόθεση, που εξαρθρώθηκε τον Ιούλιο από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, η εγκληματική οργάνωση χρησιμοποιούσε την ιδιότητα υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ ή λογιστή. Οι δράστες είχαν οργανώσει ακόμη και τηλεφωνικό κέντρο.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν επτά μέλη, μεταξύ των οποίων δύο άτομα που φέρονται να είχαν αρχηγικό ρόλο και οι λεγόμενοι «τηλεφωνητές». Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., το παράνομο οικονομικό όφελος της οργάνωσης ξεπερνούσε το 1,6 εκατ. ευρώ.

Σε υπόθεση στην Αιγιάλεια, οι δράστες που εμφανίζονταν ως λογιστές έπειθαν ηλικιωμένους να αφήσουν έξω από τα σπίτια τους χρήματα, κοσμήματα και άλλα τιμαλφή, υποστηρίζοντας ότι έπρεπε να καταγραφούν από δορυφόρο. Η Αστυνομία συνέδεσε τον κατηγορούμενο με εγκληματική ομάδα που, μέσα σε διάστημα δέκα ημερών, φέρεται να είχε πραγματοποιήσει τέσσερις απάτες και δύο απόπειρες.

Ανάλογες υποθέσεις εξιχνιάστηκαν και στη Χαλκίδα μέσα στον Αύγουστο, με τους δράστες να χρησιμοποιούν την ιδιότητα του υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ και του δήθεν λογιστή. Η επιλογή συγκεκριμένων επαγγελματικών ιδιοτήτων δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για πρόσωπα με τα οποία οι πολίτες συνδέουν οικονομικές συναλλαγές, λογαριασμούς, φόρους και πληρωμές.

Η τεχνολογία αλλάζει τις παγίδες

Νέα διάσταση στις τηλεφωνικές απάτες δίνει η πιθανότητα χρήσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση της φωνής συγγενικού προσώπου. Η Ελληνική Αστυνομία έχει επισημάνει το ενδεχόμενο οι δράστες να χρησιμοποιούν αυτή την τεχνολογία ώστε η φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής να ακούγεται οικεία.

Το σενάριο μπορεί να ακολουθείται από έναν δήθεν αστυνομικό, γιατρό ή άλλο πρόσωπο, το οποίο υποστηρίζει ότι έχει συμβεί κάποιο έκτακτο περιστατικό και ζητά άμεσα χρήματα.

Οι Αρχές διευκρινίζουν ότι οι αναφορές για τέτοιου είδους περιστατικά παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί περισσότερο μια νέα δυνατότητα που μπορεί να αξιοποιηθεί από τους απατεώνες και όχι μέθοδο που έχει ήδη αντικαταστήσει τις παραδοσιακές μορφές απάτης.

Παράλληλα, η εξαπάτηση μεταφέρεται ολοένα περισσότερο και στο Διαδίκτυο. Στις 26 Αυγούστου η Αστυνομία ανακοίνωσε την εξιχνίαση υπόθεσης phishing στη Σάμο, η οποία ξεκίνησε από διαδικτυακή αγγελία πώλησης κινητού τηλεφώνου.

Μέσω παραπλανητικού συνδέσμου υποκλάπηκαν τραπεζικά στοιχεία της παθούσας και αφαιρέθηκαν από τον λογαριασμό της 1.440 ευρώ. Η υπόθεση είχε διαπραχθεί περίπου έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ η ταυτοποίηση του εμπλεκομένου ανακοινώθηκε τώρα.

Η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να ενσωματωθεί ακόμη και σε μια φαινομενικά κανονική αγοραπωλησία. Ο υποτιθέμενος αγοραστής μπορεί να στείλει έναν σύνδεσμο για την ολοκλήρωση της πληρωμής, οδηγώντας τον πωλητή σε πλαστή σελίδα που ζητά τραπεζικά στοιχεία.

Τον Αύγουστο καταγράφηκε επίσης νέα εκστρατεία παραπλανητικών emails που εμφανίζονται ως μηνύματα του e-ΕΦΚΑ. Για την περίπτωση προειδοποίησε η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.

Τα μηνύματα χρησιμοποιούν λογότυπα, χρώματα και ορολογία που παραπέμπουν στον πραγματικό φορέα, με σκοπό ο παραλήπτης να θεωρήσει ότι πρόκειται για κανονική διοικητική διαδικασία και να ακολουθήσει τον σύνδεσμο που περιλαμβάνεται στο μήνυμα.

Παρόμοια σενάρια χρησιμοποιούνται με τράπεζες, φορολογικές υπηρεσίες, εταιρείες ηλεκτρισμού και άλλους οργανισμούς. Οι παλαιότερες, πρόχειρες μορφές ηλεκτρονικής απάτης δίνουν πλέον τη θέση τους σε καθημερινές ιστορίες, όπως μια επιστροφή φόρου, ένα επίδομα, μια πληρωμή από αγγελία ή μια εκκρεμότητα σε λογαριασμό.

Οι Αρχές επισημαίνουν ότι κανένας πραγματικός υπάλληλος τράπεζας, δημόσιας υπηρεσίας ή λογιστικού γραφείου δεν χρειάζεται το προσωπικό PIN ή τον κωδικό μιας χρήσης που αποστέλλεται στο κινητό για την καταβολή επιδόματος ή επιστροφής φόρου.

Παράλληλα, συστήνεται στους πολίτες να μην καταχωρούν προσωπικά και οικονομικά στοιχεία σε φόρμες που φτάνουν μέσω άγνωστων emails, SMS ή social media και να επικοινωνούν οι ίδιοι με τον οργανισμό ή το πρόσωπο που υποτίθεται ότι τους κάλεσε.

Σε περίπτωση τηλεφωνήματος από δήθεν συγγενή που βρίσκεται σε έκτακτη ανάγκη, η ασφαλέστερη πρακτική είναι να τερματίζεται η κλήση και να γίνεται νέα επικοινωνία με τον συγγενή στον αριθμό που είναι ήδη αποθηκευμένος. Αν ο καλών παρουσιάζεται ως λογιστής, η επικοινωνία πρέπει να γίνεται απευθείας με τον γνωστό λογιστή, ενώ για τραπεζικά ζητήματα είναι προτιμότερο να ανοίγει ο ίδιος ο χρήστης την επίσημη εφαρμογή της τράπεζας αντί να ακολουθεί έναν σύνδεσμο από SMS ή email.

Tags: #Ελληνική Αστυνομία #ΔΕΔΔΗΕ #Χαλκίδα